U politički turbulentnoj atmosferi kasnih 1960-ih, dok su Sjedinjene Američke Države bile pogođene antiratnim protestima, borbom za građanska prava i usponom drugog talasa feminizma, pojavila se grupa koja je odbacila konvencionalne forme političkog aktivizma. Iza provokativnog akronima W.I.T.C.H. (Women’s International Terrorist Conspiracy from Hell), krila se mreža radikalnih feministkinja koje su koristile humor, teatar i šok da bi razotkrile patrijarhalne strukture moći.
W.I.T.C.H. je nastala 1968. godine u Njujorku, kao izdvojena frakcija unutar New York Radical Women, organizacije koja se zalagala za ženska prava. Njene osnivačice bile su uglavnom obrazovane žene iz srednje klase, razočarane ograničenjima liberalnog feminizma i njegovom nesposobnošću da se izbori s dubljim sistemskim nejednakostima. W.I.T.C.H. je, nasuprot tome, zagovarala spoj feminizma, antikapitalizma i antiratnog aktivizma, nastupajući u formi gerilskog teatra, uličnih performansa i javnih rituala koji su koristili estetiku srednjovekovnih veštica kao simbol ženske moći i istorijske represije.
Za članice W.I.T.C.H, “veštica” je bila subverzivna figura – žrtva istorijskog progona i simbol otpora patrijarhatu. One su redefinisale veštičarenje kao feminističku strategiju, duhovnu i političku, koristeći ironiju da bi osporile status quo. Odbacivale su hijerarhijsku organizaciju, identifikujući se kao “koven” – zajednica bez liderki, vođena kolektivnim odlučivanjem i horizontalnim strukturama.
Njihove poruke često su bile dvosmislene i satirične, ali duboko političke. Na primer, tvrdile su: “Ako ste uhvaćeni u mrežu kapitalističkog konzumerizma, pozovite W.I.T.C.H. da vas oslobodi zaklinjanja, obreda i čarolija!” Ovakvim jezikom su potkopavale ozbiljnost političkog diskursa dok su istovremeno skretale pažnju na njegove licemerne osnove.
Jedna od najpoznatijih akcija dogodila se 31. oktobra 1968, simbolično na Noć veštica, kada su članice W.I.T.C.H. marširale Petom Avenijom u crnim odorama, maskirane kao veštice. Bacale su “kletve” na njujoršku berzu, tvrdeći da su oborile cene akcija. Bio je to savršen spoj političke poruke i medijskog spektakla.
U Čikagu su tokom Demokratske nacionalne konvencije 1968. organizovale performans u kojem su “zalečile” muškarce od mizoginije. U Bostonu su bacile “čaroliju” na kompanije koje su eksploatisale žene radnice. Njihove akcije bile su osmišljene tako da šokiraju, ali i podstaknu razmišljanje o mestima gde se svakodnevno odvija nepravda: u radnim prostorima, porodičnim domovima, na fakultetima i u državnim institucijama.
Iako W.I.T.C.H. nije dugo delovala u originalnoj formi, mnogi koveni su se raspali do ranih 1970-ih, njihov uticaj se protegao daleko izvan tog perioda. Grupa je inspirisala kasnije feminističke umetničke kolektive, queer performans grupe i aktivistkinje koje i danas koriste telo, simboliku i ritual kao sredstvo političkog izraza.
W.I.T.C.H. je bila više od provokativne igre reči. Njena moć leži u tome što je uspela da pokaže kako performans i simbolika mogu postati političko sredstvo. Iako je njihovo delovanje bilo kratkog daha, ono je ostavilo trajan trag u feminističkom nasleđu, podsećajući nas da politički otpor ne mora uvek biti linearan, ozbiljan i institucionalan. Ponekad, najjača čarolija dolazi iz smeha, zajedništva i spremnosti da se pravila igre iz korena promene.
