Čarls Berner (1929–2007), kasnije poznat pod duhovnim imenom Jogešvar Muni, bio je američki duhovni učitelj, autor i majstor joge. Najpoznatiji je po razvoju Intenziva prosvetljenja, formata povlačenja, koji kombinuje zapadne tehnike komunikacije sa istočnjačkom duhovnom praksom samoispitivanja.
Rani život i istraživanje
Rođen u Kaliforniji 1929. godine, Berner je počeo da studira nauku, metafiziku i sveto pismo kao dete. Početkom 1960-ih osnovao je Institut za sposobnost, i godinama je istraživao tehnike ličnog razvoja. Bio je zainteresovan za pronalaženje efikasnijih metoda da pojedinci direktno iskuse duhovnu istinu.
Intenziv Prosvetljenja
Godine 1968., Berner je razvio Intenziv Prosvetljenja (IP). Ovo grupno povlačenje, u trajanju od 3 dana, inspirisano je vizijom spajanja drevne jogičke tehnike samo-ispitivanja, sa zapadnom psihologijom.
– Tehnika dijade: Suština Intenziva Prosvetljenja je “dijada”, strukturirana vežba komunikacije, gde dve osobe sede jedna nasuprot druge. Jedna osoba pokušava da direktno doživi objekat svog pitanja (na Intenzivu se koriste četiri pitanja, Ko sam ja, Šta sam ja, Šta je Život, i Šta je drugo ljudsko biće), nakon čega komunicira svoje iskustvo, dok druga osoba sluša u miru, bez ikakvog reagovanja.
Svrha: Proces ima za cilj da pomogne učesnicima da zaobiđu mentalno uslovljavanje, kako bi imali iskustvo Prosvetljenja (Kenšo), ili direktnog saznanja o Sebi, Životu, ili Drugima.
Studiranje joge i kasniji život
Godine 1973., dok je putovao po Indiji, Berner je upoznao svog gurua, Svamija Kripalvanandu (majstora Kundalini i Sahadža joge). Iniciran je u put “prirodne joge”, dobivši ime Jogešvar Muni.
Nakon inicijacije, stvorio je sopstveni sistem joge, gde je integrisao svoj prethodni rad, sa tradicionalnim jogičkim principima.
Smrt i nasleđe
Jogešvar Muni je proveo svoje poslednje godine u Merimbuli, Novi Južni Vels, Australija, gde je nastavio da predaje i piše. Kasnije se, uglavnom, posvetio samo prirodnoj meditaciji.
Preminuo je 24. juna 2007. Njegov rad se nastavlja kroz razne fondacije i majstore koji podučavaju njegove specifične metode razvoja, otkinute iz njegovog sistema joge, kao što su Intenziv Prosvetljenja, i Čišćenje Uma.
Jogešvarov sistem spiritualnog razvoja
Nakon inicijacije od strane Svami Kripalvanande, Jogešvar Muni je organizovao svoja učenja u jedan progresivni sistem. Put je bio osmišljen da povede učenika od osnovne životne harmonije, do naprednog spiritualnog ostvarenja.
Prvi nivo: Holistička joga, koja je fokusirana na balansiranje zdravlja, odnosa i okruženja, kako bi se stvorila osnova za učenje.
Drugi nivo: Darma nivo, koji se fokusira na život u skladu sa Krajnjom Istinom. Učenici uče dva puta joge: Put volje i Put predanosti.
Treći nivo: Mantra nivo, koji predstavlja transformativnu fazu, koja uključuje aktivno učešće u Intenzivima Prosvetljenja, proučavanje svetih spisa, i svakodnevne prakse meditacije.
Četvrti nivo: Sveštenstvo, koje uključuje napredne studije, gde pojedinac počinje da podučava druge, i služi kao živi primer Istine.
Peti nivo: Visoko sveštenstvo, što je najviši nivo autoriteta. Visoko sveštenici su odgovorni za podučavanje učitelja, iniciranje naprednih učenika i nadgledanje loze.
Bibliografija radova
Sa obzirom da je Jogešvarov sistem spiritualnog razvoja davno ugašen (a i on sam je napustio sve to, u poslednjim godinama svog života, da bi se posvetio prirodnoj meditaciji), ostala su neka pojedinačna dela, iz tog sistema, kao što su, na primer:
– Priručnik za majstore Intenziva Prosvetljenja (Mantra nivo),
– Priručnik za Čistače Uma (Mantra nivo),
– Vodič kroz iskustvo posle smrti, moderna verzija Tibetanske knjige mrtvih (Holistička joga),
– Prirodna meditacija (Mantra nivo).
Njegovi materijali, tj, neki od njegovih materijala, se mogu naći na engleskom jeziku, i skinuti, u PDF formatu, na sledećem sajtu:
https://www.charlesberner.org/
Ričard Folds, amrički joga učitelj, i učenik Svami Kripalvanande, objavio je 2009. godine knjigu o Jogešvaru, pod nazivom, “Prosvetljena učenja Jogešvara Munija”.
Dva puta joge
U joga sistemu Jogešvara Munija, na drugom nivou zvanom Darma nivo, on prvi put pominje, tj., opisuje dve različite metode za spiritualnu evoluciju. Učio je da, iako se ovi putevi čine različitim, oni su komplementarni i oba na kraju vode do istog stanja “Direktnog znanja.”
1. Put volje
Put volje je “aktivan” ili “voljni” pristup spiritualnom rastu. Karakteriše ga svesna kontrola, nad svojim razvojem.
– Trud i disciplina: Uključuje specifične prakse poput fizičkih položaja (asana), kontrole disanja (pranajama) i koncentracije (darana).
– Struktura: Praktikant prati skup pravila i tehnika za pročišćavanje tela i uma.
– Intenziv prosvetljenja: IP je u velikoj meri praksa Puta volje. Učesnik koristi svoju volju da doživi direktno objekat svog pitanja, i svoju volju da saopšti iskustvo, koje je rezultiralo kao rezultat poklušaja, probijajući se kroz mentalne barijere, da bi došao do Istine.
2. Put predanosti
Put predanosti je “spontani” ili “prirodni” pristup. Zasnovan je na principu da je Božansko ili Istina već prisutno, i da će se otkriti, ako prestanemo da se mešamo.
– Otpuštanje: Umesto pokušavanja, učenik se prepušta potpunoj relaksaciji i “dozvoljavanju.”
– Spontanost: Kada se energija (Prana) probudi, ona automatski pokreće telo ili um. Učenik ne “radi” jogu; joga “radi” učenika.
– Cilj: Postati šuplji bambus ili čist kanal kroz koji Istina može da teče, bez otpora ega.
Integracija
Jogešvar Muni je učio da se, na naprednom nivou voljnog puta joge, može preći u jogu predanosti. U ranim fazama, osoba koristi Put volje da očisti “nered” u svom životu, i umu. Kada se prepreke otklone, nastaje Put predanosti, jer ego više nije dovoljno jak (ili spreman) da se odupre prirodnom toku svesti.
Intenziv Prosvetljenja i Dijada
Intenziv Prosvetljenja je voljni put, koji koristi praksu Dijadnog formata. Dijada je pojam koji označava dve osobe, koje sede jedno naspram druge, i rade. Ona je praktično sam motor Intenziva Prosvetljenja, koja gura učesnike ka proboju.
Dijada ne sadrži uobičajeni društveni “ping-pong” razgovor, omogućavajući praktikantu da bude svestan i iznosi svoja sopstvena iskustva, bez “etiketiranja” druge osobe.
Postavka
– Par: Dve osobe sede direktno jedna preko puta druge, dovoljno blizu da održavaju kontakt očima, ali bez dodirivanja.
– Uloge: Jedna osoba je aktivan praktičar, a druga je pasivan slušalac.
– Vreme: Tipična dijada traje 40 minuta. Svakih 5 minuta zvoni zvono, i partneri menjaju uloge.
Četiri koraka procesa
Četiri koraka procesa Dijade, na Intenzivu Prosvetljenja, su sledeća:
1. Primanje komande: Jedna osoba upućuje drugoj pitanje direktno, kao što je, “Reci mi, Ko si ti?“
2. Praktikant: Druga osoba, tj., praktikant, koristi svoju volju, da direktno doživi objekat svog pitanja (Ko je on, za njega). Znači, on ne razmišljao o tome, već pokušava direktno da doživi to ko je on.
3. Dobijanje rezultata: Šta god da se pojavi u svesti, kao posledica pokušaja, misao, sećanje, fizički ili emotivni osećaj, duboko saznanje, itd, šta god da se pojavi, prihvata se kao “rezultat” tog pokušaja.
4. Komunikacija: Praktikant, koji je pokušao da doživi objekat svog pitanja, nakon pokušavanja, opisuje sve ono, što mu se pojavilo u svesti, a kao rezultat tog pokušavanja, što jasnije, i iskrenije.
Uloga slušaoca
Posao slušaoca je oblik predanosti. Slušaoc mora da:
– Sluša bez osuđivanja.
– Ostane potpuno miran i pažljiv.
– Ne sme da klima glavom, da se smeje, da govori razumem, itd, tj., ne sme da reaguje na bilo koji način, već samo nemo da sluša.
– On jednostavno drži svoju pažnju na partneru, i pokušava da primi komunikaciju, koliko je to moguće.
Zašto dijadna tehnika prosvetljenja funkcioniše
Kada partner koji radi tehniku iskomunicira svoje iskustvo, nakon radjenja tehnike, ono što je iskomunicirano, a nije istinito, to zauvek nestaje, a ono što je iskomunicirano, a istinito, to zauvek ostaje. Na taj način, praktikant se približava istini. Na kraju, kada sva neistina nestane, praktikant će doživeti istinu.
Iako su prva iskustva prosvetljenja na Intenzivu često plitka (poput Kenšo-a u Zenu), ona daju dobru osnovu za početak spiritualnog rada, kod onih koji već nisu na nekom spiritualnom putu, a kod već postojećih praktikanata nekog spiritualnog puta, ona mogu dati dobru osnovu za brži spiritualni razvoj. Jogešvar je, u kontekstu ovoga, rekao, da kada osoba doživi Ko je ona (prvo pitanje, koje se radi na Intenzivu), ona barem saznaje Ko je ona, zna Ko je taj koji radi tehniku (koji se bavi spiritualnim radom), što je odlična osnova za brži razvoj, nego obično. Osoba koja zna ko je, mnogo brže napreduje na spiritualnom putu, od one koja to ne zna. U suštini, put joge, ili bilo koji drugi autentični spiritualni put, stvarno počinje tek nakon iskustva prosvetljenja, a ne pre.
Jogešvar je zaista bio genije, često nazivan od svojih učenika i kao “Ajnštajn u svetu Buda”, jer je pronašao, tj., stvorio format koji omogućava njegovom učesniku da doživi iskustvo prosvetljenja za samo tri dana, dok bi kroz neku spiritualnu praksu trebale godine, pa ponekad i ceo život, da se dodje do toga. I ne samo to. Intenziv Prosvetljenja nije samo namenjen spiritualnim praktičarima, već i onima koji nemaju redovnu spiritualnu praksu, kao što je već pomenuto u prethodnom pasusu, u kontekstu davanja dobre osnove za početak spiritualnog rada. Na primer, neko može nešto da čuje o tome, i da ga to zainteresuje, i da jednostavno, dodje na Intenziv, da bi doživeo istinu, za sebe.
Tehnika Čišćenja Uma
Tehniku Čišćenja Uma (često jednostavno nazivanu “Kliring”), koju je Berner razvio pedesetih i šezdesetih godina 20. veka, takodje je vredno napomenuti, sem Intenziva Prosvetljenja. Za Intenziv Prosvetljenja možemo reći da je to sprint, u smislu spiritualnog razvoja, dok je Čišćenje Uma psihoterapijski metod, na nižem nivou od Intenziva, koji se sastoji od maratona čišćenja mentalnog i emocionalnog nereda, koji čoveka sprečava da živim autentičan život. On je tu tehniku razvio pre nego što je bio iniciran u jogu predanosti, od strane svog gurua, Svami Kripalvanande. Čišćenje uma je svakako bilo deo njegovog puta, koje se podučavalo na Mantra nivou, jer ono ima za cilj da potpuno oslobodi čovekov um od svih fiksiranih mentalnih stavova, što je odlična priprema i za Intenziv Prosvetljenja, i za Meditaciju, tj, Jogu predanosti (po ovom učenju).
Teorija Čišćenja uma: “Komunikacijski jaz”
Bernerov osnovni uvid bio je da je sva mentalna patnja rezultat neizražene ili “zaglavljene” komunikacije. Kada imate misao, osećaj ili problem koji ne možete da saopštite drugoj osobi (zbog straha, stida ili nedostatka veštine), to ne nestaje samo tako. Ostaje u vašem umu kao “mentalna slika”, ili “fiksirana ideja.” Ove “zaglavljene” komunikacije se vremenom gomilaju, formirajući tampon između vas i stvarnosti. To je ono što je Berner definisao kao “um.”
Kako funkcioniše seansa Čišćenja uma
Čišćenje uma je tipično proces jedan na jedan, između čistača i klijenta. Izgleda slično savetovanju, ali funkcioniše sa preciznošću tehničkog priručnika.
1. Identifikovanje “naboja”: Čistač postavlja pitanja, kako bi otkrio gde klijent ima “naboj” (emotivnu napetost), ili “zaglavljeni životni projekat” (nešto što izgleda da se ne može završiti).
2. Ciklus čišćenja: Čistač koristi specifične “procese” (strukturirana pitanja), kako bi pomogao klijentu da sagleda problem iz više uglova, da bi ga osvetlio do kraja, tj., da ga postane potpuno svestan, da postane svestan i onih delova problema, kojih nije bio svestan.
3. Rešenje: Rešenje specifičnog problema se dešava kada klijent ima “uvid”, iznenadnu spoznaju da je on sam uzrok problema, i može jasno da vidi situaciju, bez stare emotivne reakcije. Drugim rečima, problem otpadne, sam od sebe, kao da nije ni postojao.
Krajnje postignuće Čišćenja uma: “Odustajanje za pet sekundi”
Jedna od Jogešvarovih najpoznatijih definicija čistog uma je bila sposobnost da se odvoji od bilo kakvog uticaja uma, u roku od pet sekundi. Nije verovao u “uništavanje” uma. Umesto toga, želeo je da učenici imaju um koji funkcioniše kao alat – nešto što uzmete u ruke kada treba da izračunate matematički problem ili isplanirate putovanje, a odložite kada želite samo da “budete.”
Dostupnost Jogešvarovog učenja u Srbiji
U Srbiji, postoji nekoliko učenika Jogešvara Munija, koji su podučavali, i podučavaju neke Jogešvarove metode, kao što su Intenziv Prosvetljenja (često nazvan Intenziv Direktnog Iskustva) i Čišćenje uma (Kliring).
Sledeća dvojica su najpoznatiji aktivni sertifikovani majstori, koji su aktivni u Srbiji, i regionu:
– Desimir D. Ivanović: Najstarija ličnost iz Jogešvarove loze, u Srbiji, pohađao je prvi Intenziv Prosvetljenja u Beogradu, 1980. godine, a 1991 godine je otputovao za Australiju, da bi studirao Jogešvarov joga sistem, u njegovoj “Dijadnoj Školi Prosvetljenja”, koji je uspešno završio. On živi i radi, u Beogradu. Podučava Čišćenje uma, i Intenziv Prosvetljenja. Osnivač je i vlasnik agencije “Dijada”, koja se nalazi u prostorijama SAKK-a (Srpska Asocijacija za Kliring i Koučing), u Beogradu.
– Emir Salihović: Salihović je sertifikovani instruktor Holističke Joge, Čistač uma, i majstor Intenziva Prosvetljenja. Živi i radi u Beogradu.
Preveo i priredio: Dejan Banović
