U svetu ezoterije jedno ime zauzima posebno mesto u razvoju tarota kao ezoterijskog i proročkog alata: Eteja (Etteilla), što je bio pseudonim Žan-Batista Alijeta (1738–1791). Njegovo delo ne samo da je ostavilo dubok trag u istoriji tarota, već je on prvi koji je ovu igru karata pretvorio u sistem tumačenja sudbine i duhovnog istraživanja.
Žan-Batist Alijet rođen je 1738. godine u Parizu, kao sin krčmara. Mada su detalji njegovog ranog života ostali magloviti, poznato je da je imao skromno obrazovanje i da je u mladosti radio kao trgovac semenom. Ime Eteja, pod kojim je kasnije postao poznat, jednostavan je anagram njegovog prezimena. Iako su pojedini autori kasnije tvrdili da je bio berberin ili perikar, za to ne postoje pouzdani dokazi.
Godine 1770. objavljuje knjigu Etteilla, ili način da se razonodite sa špilom karata, priručnik za proricanje sudbine pomoću običnih igraćih karata. Koristio je skraćeni francuski špil poznat kao “piké”, kome je dodao jednu posebnu kartu. Svakoj karti dodelio je simbolična značenja, uključujući i tumačenja u obrnutom položaju – praksu koja će postati standard u modernom tumačenju tarota.
Presudni trenutak za Alijetovu transformaciju u teoretičara ezoterije bio je susret sa radom Kurt de Žebelena, koji je 1781. u knjizi Primitivni svet izneo tvrdnju da tarot vodi poreklo iz drevnog Egipta. Iako bez istorijskih dokaza, ova ideja duboko je uticala na tadašnju ezoterijsku scenu. Eteja je otišao i korak dalje: u svom ključnom delu iz 1785. godine, Način da se razonodite sa kartama nazvanim Tarot, tvrdio je da su tarot stvorili sedamnaestorica magova, potomci Hermesa Trismegistosa, u egipatskom hramu vatre kod Memfisa, i to tačno 2125 godina pre nego što je on sam objavio svoju knjigu.
Bez obzira na očiglednu mitologizaciju, Eteja je prvi koji je izradio sveobuhvatnu ezoterijsku interpretaciju svake karte u tarotu, povezujući ih sa astrologijom, četiri elementa i kosmološkim načelima. Takođe je razvio kompleksne metode tumačenja, koje su podrazumevale više karata, različite rasporede i jasno definisane korake tumačenja.
Godine 1788. Eteja objavljuje prvi špil koji nije namenjen igri, već isključivo ezoterijskoj upotrebi Veliki Etteilla Tarot. Za razliku od tadašnjeg marsejskog tarota i drugih igračkih varijanti, njegov špil sadrži ključne reči, preuređeni redosled karata i simboliku koja odgovara njegovom sistemu tumačenja.
Velike Arkane u Etejinom sistemu predstavljaju kosmički narativ: prvih sedam karata prikazuje priču o postanku sveta. Karte su povezane sa znacima zodijaka i elementima, na primer, karta Prosvetljenje (odgovara tradicionalnom Suncu) simbolizuje prvi dan stvaranja, znak Bika i element Vatre.
Male Arkana, iako manje promenjene, takođe su dobile ezoterijska obeležja. Posebno su zanimljive karte novčića, na kojima se nalaze astrološki simboli poput Venere na trojci novčića.
Eteja je bio prvi koji je profesionalizovao tumačenje karata, od toga je živeo, predavao i pisao. Osnovao je i prvo društvo posvećeno proučavanju tarota, Društvo tumača Knjige Tota. Umro je 1791. godine, ostavivši iza sebe sistem koji je postavio temelje modernog ezoterijskog tarota.
Njegov rad je kroz istoriju bio predmet oprečnih ocena. Ezoteričari poput Élifasa Lévia i A. E. Vejta nazivali su ga površnim i nestručnim, dok su mu drugi, poput Papusa, priznavali ključnu istorijsku ulogu. Savremeni istoričari tarota, Deker, Depolis i Damet, saglasni su da bez Eteje tarot možda nikada ne bi dobio ezoterijsko značenje: „Da nije bilo Eteje, Žebelenove ideje o tarotu bile bi zaboravljene“.
Etejin doprinos nije bio u filozofskom dubinskom razumevanju, već u operativnoj primeni: on je dao tarotu jezik, sistem i praksu koja je omogućila da ovo simboličko oruđe postane deo svakodnevnog duhovnog iskustva.
